E.K.E. και Οικολογία

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη.

Ακούγεται καλό, εε; Είναι από τις νέες έννοιες (για την Ελλάδα) που θα βαρεθούμε να συναντάμε μπροστά μας.

Τι σημαίνει;? Ό,τι θέλει να πιστέψει ο καθένας.

Για τον Υπουργό Ανάπτυξης, μάθαμε πρόσφατα τι σημαίνει: πως οι ιδιώτες θα μειώσουν τις τιμές των προϊόντων και δε θα αισχροκερδούν εις βάρος μας. Επειδή και οι καπιταλι(η)στές έχουν φιλότιμο.

[Για την Ελλάδα, ρε γαμώτο, και άλλα δακρύβρεχτα.]

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις σημαίνει ότι επιλέγουν κάποια βολική αγαθοεργία -σε συνενόηση πάντα με την ομάδα προώθησης πωλήσεων- την οποία κάνουν σημαία τους. Μετά προσλαμβάνουν κάποιον χαζοχαρούμενο ανερχόμενο αστερίσκο να μας πείσει για τις αγνές τους προθέσεις. Ο Διευθύνων Σύμβουλος προσθέτει λίγη “αγάπη” / “οικολογία” στις ομιλίες του και όλα καλά.

Για τις μικρές επιχειρήσεις σημαίνει ότι παλεύουν σε ένα ακόμη στημένο παιχνίδι. Με κανόνες που θέτουν άλλοι. Η επιβίωσή τους δυσκολεύει.

[Ας πρόσεχαν κι αυτοί, διότι έχουν μερίδιο ευθύνης για τη σημερινή κατάσταση.]

Για τους πελάτες / καταναλωτές σημαίνει ότι εφησυχάζεται η συνείδησή τους. Διότι νομίζουν πως έχουν επιλογή. Μπορούν να αγοράσουν το προϊόν “Χι” έναντι του “Ψι” με κριτήριο την ΕΚΕ. Κι ας είναι λίγο πιο ακριβό, μερικές φορές.

Για τους πολίτες σημαίνει ότι μας δουλεύουν ψιλό γαζί κι εμείς -για ακόμη μια φορά- το αφήνουμε να περάσει έτσι. Όχι απλά το δεχόμαστε αλλά το επικροτούμε κιόλας, με την ψήφο μας ή με την αγορά μας.

ΟΚ, καλή η αμφισβήτηση. Αλλά τι θα ήταν πραγματικά υπεύθυνο από την πλευρά των εταιριών; Τι θα έπρεπε να κάνουν για να μας πείσουν για τις αγνές προθέσεις τους;

Ειδικά σε θέματα περιβάλλοντος, που είναι και του συρμού, η απάντηση είναι εξαιρετικά απλή: να μην καταναλώνουμε. Τίποτα περισσότερο από τα απολύτως αναγκαία.

[Ομολογώ ότι πάντα εντυπωσιάζομαι όταν ο μαγαζάτορας λέει "Αυτό μην το πάρεις! Δεν το χρειάζεσαι!". Τελευταία φορά το άκουσα σε μαγαζί υπολογιστών. Έκτοτε έγινα πιστή πελάτισσά του και τον συνιστώ ανεπιφύλακτα.]

Μόνο που, μια τέτοια πρόταση μείωσης της κατανάλωσης θα ισοδυναμούσε με αυτοκτονία του οικονομικού συστήματος.

Σήμερα, το σύστημα βασίζεται στην διαρκή αύξηση της κατανάλωσης. Αυτή προέρχεται είτε από την άνοδο της αγοραστικής μας δύναμης [την οποία κακώς συγχέουμε με βελτίωση του επιπέδου ζωής] είτε από την αύξηση του καταναλωτικού κοινού, λόγω αύξησης του πληθυσμού. Βέβαια, αυτό το τελευταίο είναι πολύπλοκο. Στην Ελλάδα για παράδειγμα, συμβάλλουν και οι τουρίστες.

Αφορμή για την ανάρτηση στάθηκε αυτό που διάβασα εδώ:

Για την απύθμενη περιβαλλοντική καταστροφή, που συντελείται, “ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ”. Ο επιτυχής δήθεν τρόπος για την ανατροπή της ξέφρενης πορείας που έχει πάρει η ανθρωπότητα είναι να νιώσουμε όλοι ένοχοι [...] όλα αυτά τα κάνεις ΕΣΥ και γι’ αυτό θα πρέπει να σταματήσεις να πετάς χαρτάκια κάτω και να βάλεις λάμπες νέας τεχνολογίας.

Τελικά, ΕΣΥ, τι μπορείς να κάνεις;

Μήπως, το αυτονόητο; Να πάψεις να καταναλώνεις επειδή “μπορείς”; Να πάψεις να καταναλώνεις ακόμα και όταν ΔΕΝ μπορείς (με δάνεια / κάρτες);

Η αγορά περισσοτέρων αγαθών**, παρόλο που συχνά χρησιμεύει ως θεραπεία (shopping therapy), δεν αποτελεί λύση του πραγματικού προβλήματος (το οποίο πασχίζουμε να θεραπέψουμε), όταν αυτό το πρόβλημα δεν αφορά μια σαφή υλική έλλειψη.

[**Προσοχή: είπα περισσοτέρων. Όχι καλύτερων ή ποιοτικότερων!]

Δε θα γίνεις πιο ευτυχισμένος με νέα τραπεζαρία. Δε θα βρεις -αληθινούς- φίλους επειδή φοράς καινούρια ρούχα. Δε θα αλλάξει η ζωή σου με αυτό το ηλίθιο διακοσμητικό. Ούτε βελτιώνεις την υγεία σου τρώγοντας σαν το μοσχάρι. Το παιδί σου δε θέλει κι άλλο πλαστικό παιχνίδι: την προσοχή και το χρόνο σου θέλει.

[Τα ίδια απευθύνω και σε μένα, όταν με πιάνει "κρίση" και θέλω να εκδράμω στα μαγαζιά.]

Η μανία μας για το λαμπερό καινούριο αντικείμενο, η οποία στις νεότερες γενιές -ως επί το πλείστον- παίρνει τη μορφή του ψυχαναγκασμού. Κάποτε ένα παιδί άλλαζε σχολική σάκα μόνο όταν η παλιά είχε πάθει ζημιά. Σήμερα θεωρείται αδιανόητο να μην αλλάζει σάκα (με όλα τα περιεχόμενα) σε κάθε σχολικό έτος.

Προφανώς, δεν ευθύνεται το ίδιο το παιδί γι’ αυτό. “Έτσι” είναι οι συνθήκες. Τις οποίες συνθήκες διαμορφώνουμε εμείς.

Τι κάνουν οι “κοινωνικά υπεύθυνες” επιχειρήσεις γι’ αυτό; Ό,τι μπορούν για να εντείνουν αυτόν τον ψυχαναγκασμό και να αυξήσουν την κατανάλωση. Αν μπορούσαν θα έπειθαν τα παιδιά μας να αλλάζουν σάκα κάθε μήνα. Κάθε βδομάδα. Θα ήταν βέβαια μια “οικολογική” σάκα, με παραστάσεις δέντρων και πολικών αρκούδων.

Ο καθένας μας παίζει το ρόλο του σε αυτή την υπόθεση. Το ότι δεν είμαστε οι μοναδικοί εμπλεκόμενοι, δε σημαίνει ότι είμαστε άμοιροι ευθυνών. Πρέπει να φερθούμε πιο υπεύθυνα. Όλοι. Για να έχουμε το ηθικό δικαίωμα να απαιτούμε και από τους “απέναντι” να κάνουν το ίδιο.