γκρουπουσκουλοειδώς

Μεταξύ άλλων, ο άνθρωπος – ως κοινωνικό ον – διακατέχεται από την ανάγκη ένταξης σε κάποια ομάδα. Αυτή είναι μία αδιαφιλονίκητη αλήθεια, την οποία δεν θα μπορούσε κανείς να παραγνωρίσει.

Το άμεσο ορατό αποτέλεσμα είναι να δημιουργούμε « ομάδες » και « ομαδούλες », γκρούπες και γκρουπούσκουλα – εάν προτιμάτε αυτή την ορολογία – εντός των οποίων εξετάζουμε κατά πόσο θέλουμε ή μπορούμε να ενταχθούμε.

Ένα πιο έμμεσο, αλλά εμπορικά πολύ εκμεταλλεύσιμο, είναι η προσκόλλησή μας σε στυλιστικές φόρμες. Κάπως έτσι δουλεύει η βιομηχανία της μόδας, φερ’ ειπείν. Οι περισσότεροι αποφασίζουν ότι θέλουν να ανήκουν στην ομάδα των ανθρώπων που ακολουθούν ή αποδέχονται την εκάστοτε μόδα και βεβαίως πληρώνουν αρκετά σκληρά αυτή την επιλογή τους. Πρώτα χρηματικά, μετά σε εργατοώρες, άγχος, υγεία, προσωπική βελτίωση κλπ.

Είναι ίσως σαφής η μομφή και η απόρριψή μου προς το συγκεκριμένο τρόπο σκέψης. Εάν ήταν στο χέρι μου, ο κόσμος θα έριχνε πάνω του κάτι, ίσα για να μην κρυώνει. Ίσως κάτι σαν τη στολή του Μεγάλου Τιμονιέρη.

[ΟΚ, μη γκρινιάζετε: δεν θα ήταν υποχρεωτικό. Επίσης, θα έβγαινε σε πολλά χρώματα, για να διαλέγει ο καθένας αυτό που του ταιριάζει. Καλύτερα έτσι; Δεν το ανέφερα στο μαοϊκό πλαίσιο, ως επιβολή « στολής » και ομοιομορφίας. Το ανέφερα ως κάτι εντελώς αδιάφορο, κάτι που, δεν θα έπρεπε να παίζει κανένα ρόλο στην εξέλιξη του ανθρώπου. Πάμε παρακάτω, τώρα;]

Θα μου επιτρέψετε να εξαιρέσω τα παιδιά από τη συζήτηση, επειδή είναι σαφές ότι δεν έχουν ακόμα αναπτύξει πλήρως την προσωπικότητά τους. Σε καμία περίπτωση, δεν ταυτίζω την ενηλικίωση με τη βιολογική ηλικία των 18 ετών, καθώς είναι συνάρτηση του περιβάλλοντος, των όσων έχουν βιώσει και άλλων παραγόντων. Τα 18 είναι μία κοινή παραδοχή, ένας « μέσος όρος » για τις ανάγκες του Νομοθέτη.

Για το σκοπό της σκέψης μου, θα χωρίσω τους ανθρώπους σε ανήλικους, σε νεαρής ηλικίας και σε ενήλικα [μεγαλύτερης ηλικίας] άτομα. Η « νεαρή ηλικία » είναι η περίοδος εκείνη όπου ο καθένας ψάχνεται ακόμα. Μέχρι να ωριμάσει και να κατασταλάξει σε κάτι πιο συγκεκριμένο, η συμπεριφορά του είναι ακόμα ρευστή. Είναι επίσης μία φάση πειραματισμού, για όσους δεν τρομάζουν από κάτι τέτοιο, ίσως και αισθήματος σχετικής « αθανασίας ».

Τί σημαίνει το να ανήκει ένας ενήλικας σε κάποια ομάδα;

Αναλόγως το είδος της ομάδας. Σε ορισμένες από αυτές, έχει την ευκαιρία να συνδιαμορφώσει το πλαίσιο λειτουργίας της, ενώ σε κάποιες άλλες, δεν του δίνεται τέτοιο προνόμιο.

Παράδειγμα του πρώτου είδους, οι γενικές συνελεύσεις. Από εκείνη της πολυκατοικίας σας, μέχρι εκείνη του Συντάγματος, το 2011. Είχατε/έχετε το δικαίωμα να μιλήσετε, να διαμορφώσετε πλαίσιο δράσης ή την ημερήσια διάταξη, να προτείνετε, να διαμαρτυρηθείτε, να εκλεγείτε, να εκλέξετε, να ψηφίσετε επί των προτάσεων, να δεχθείτε νέα μέλη ή όχι.

Παράδειγμα του δεύτερου είδους, οι μεγαλύτερου μεγέθους [συνήθως] και πιο « χαλαρές » ως προς τον ορισμό τους ομάδες. Π.χ. οι πελάτες ενός συγκεκριμένου προϊόντος, το οποίο μπορεί να είναι και υπηρεσία [ξέρω, όχι το καλύτερο παράδειγμα, αλλά τέτοια ώρα, μην έχετε πολλές απαιτήσεις]. Φερ’ ειπείν οι τηλεοπτικοί καταναλωτές των αγώνων ποδοσφαίρου. Κατά κάποιο τρόπο αποτελούν μία χαλαρή ομάδα, ειδικά όταν υποστηρίζουν την ίδια ΠΑΕ. Δεν έχουν όμως δικαιώματα, πέραν της ένταξης ή μη. Όταν κάτι δεν τους αρέσει, μπορούν να αποχωρήσουν.

Τώρα που το ξανασκέφτομαι, άλλο παράδειγμα, όχι πολυπληθούς και χαλαρής ομάδας, είναι οι εργαζόμενοι μιας επιχείρησης. Συνιστούν μία ad hoc ομάδα, στην οποία βεβαίως, μεγάλο μέρος των επιλογών καθορίζονται « από πάνω », πυραμιδοειδώς και σαφώς λιγότερα είναι διαθέσιμα για διαμόρφωση από τη « βάση » της ομάδας.

Κάτι « βολικό » για ορισμένα μέλη ομάδων, είναι πως πολλές φορές, δεν χρειάζεται να σκεφτούν και να λάβουν αποφάσεις. Μπορούν να αρκεστούν στην άποψη της ομάδας. Να αφεθούν και να ακολουθήσουν τη « γραμμή », το πλειοψηφόν ρεύμα, την άνωθεν ντιρεκτίβα, ή όπως αλλιώς προκύπτει τελοσπάντων, αυτό που λέμε « θέση ».

Αυτό το χαρακτηριστικό των ομάδων « βολεύει » – και ως εκ τούτου, προσελκύει – πολύ κόσμο. Είτε επειδή η νεότητα δεν τους επιτρέπει να έχουν διαμορφώσει ακόμα θέσεις, είτε επειδή έτσι μπορούν να αποτινάξουν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης των επιλογών τους. Αφήνουν την επεξεργασία των θέσεων στους τολμηρότερους, ή σε εκείνους που διαθέτουν ισχυρά επιχειρήματα και ακολουθούν αυτό που προκύπτει από τη διαδικασία επιλογής ως θέση της ομάδας.

Ορισμένες ομάδες είναι πολύ συγκεκριμένες ως προς τα μέλη τους. Τα καταγράφουν, τα καταμετρούν, τους δίνουν και « αποδεικτικά » όπως ταυτότητες ή άλλα γνωρίσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι συνδικαλιστικές ενώσεις. Ή οι οικογένειες. Εκεί μάλιστα, πρέπει να τεκμηριώνεται συγκεκριμένος « δεσμός » μεταξύ των μελών, ενώ μέρος του « αναγνωριστικού » των μελών είναι και το επώνυμό μας. Πρόκειται για μία από τις πιο κλειστές λέσχες.

Άλλες πάλι, έχουν εντελώς χαλαρή « προσέλευση », ενίοτε και αντίστοιχη « αποχώρηση ». Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο λεγόμενος « α/α χώρος ». Μπορεί κανείς να αυτοπροσδιοριστεί ως μέλος του, ή όχι. Μπορεί να αισθάνεται ότι ανήκει εκεί, ή να τον θεωρούν μέλος του « χώρου » οι φίλοι και σύντροφοί του. Τώρα όμως που δεν υπάρχουν [επισήμως, έστω] φάκελοι πολιτικών φρονημάτων, δεν μπορεί να « πιστοποιηθεί » ότι ανήκει εκεί.

Κάπως έτσι, φτάνω στο έναυσμα αυτής της μακροσκελούς ανάρτησης. Από ένα σχόλιο, ή ερώτημα, ή παρατήρηση, σχετικά με τον α/α « χώρο » και εάν εγώ αποτελώ μέλος του.

Η απάντησή μου ήταν αρνητική. Όχι, δεν αισθάνομαι μέλος του α/α χώρου.

Πέρα από όλα τα άλλα, η σημαντικότερη ένστασή μου είναι ότι δεν εμπιστεύομαι αρκετά το ανθρώπινο είδος για να πιστέψω στην ικανότητά του για αυτοδιάθεση. Είναι ένα αυτοκαταστροφικό και ευθυνόφοβο είδος, το οποίο στη μεγάλη του πλειοψηφία προτιμά να βολεύεται σε αρχηγοκεντρικές καταστάσεις, να συμπορεύεται με τον όχλο και να αναζητά προσωπικό κέρδος.

Κι αν δεν με πιστεύετε, δείτε με τί κριτήριο ψηφίζουν τα γύρω σας δίποδα, σε όλες – ανεξαιρέτως – τις εκλογικές αναμετρήσεις. Τις ελληνικές, τις ξένες, τις εθνικές, τις δημοτικές, τις ευρωπαϊκές, της τελευταίας δεκαετίας, των προηγούμενων δεκαετιών … μόνο θλίψη προκαλούν τα κίνητρα και τα κριτήρια της μεγάλης πλειοψηφίας του εκλογικού σώματος. Και εκείνου που ψηφίζει και εκείνου που απέχει.

Η συμβολή των θρησκειών και οι αντίστοιχες « ομάδες » τους, είναι από τα καλύτερα παραδείγματα αυτού που λέω. Επειδή η ηθική πυξίδα του πλήθους είναι – διαχρονικά – είτε ανύπαρκτη, είτε χαλασμένη, ορισμένα μέλη της κοινωνίας ανέλαβαν – από αρχαιοτάτων χρόνων – το έργο της διαπαιδαγώγησης και του ελέγχου των βίαιων ενστίκτων, μέσω της εκμετάλλευσης των φόβων και της άγνοιας. Καθόλου δύσκολο έργο. Οι περισσότεροι ψάχνουν σχεδόν συνειδητά για τέτοιες λύσεις που, θα τους απαλλάξουν από την ευθύνη του να σκέφτονται.

Βεβαίως, επειδή η εξουσία διαφθείρει, ήταν νομοτελειακά βέβαιη η ανάληψη της ηγεσίας αυτών των δομών από τα πλέον φιλόδοξα και εγωιστικά μέλη αυτών των ομάδων: a.k.a. το « ιερατείο ». Με τα γνωστά αποτελέσματα. Το εμπόριο της ενοχής και της ελπίδας ισχύει σε όλες τις θρησκείες του πλανήτη και οι εθελοντές θύματα μετριούνται σε δισεκατομμύρια.

Αυτοί είναι οι άνθρωποι που προσπαθεί ο α/α χώρος να μορφώσει και απελευθερώσει; Δεν θέλουν! Προτιμούν την ευδαιμονία της άγνοιας. Επιλέγουν το μπλε χάπι.

Ευχαριστώ λοιπόν, δεν θα πάρω. Δεν αισθάνομαι μέλος κανενός « χώρου ». Έχω χαράξει κάτι σαν αυτόνομη πορεία. Η δική μου ηθική πυξίδα, δουλεύει μια χαρά, οι επιλογές μου – απαλλαγμένες πλέον από τη ρευστότητα της νεότητας – είναι απόλυτα συνειδητές. Με αυτό τον τρόπο, αναλαμβάνω τις ευθύνες για όλες τις αποφάσεις και τις επιλογές μου, τοποθετούμαι κριτικά απέναντι σε κάθε εξουσία και ηγεσία και πορεύομαι όπως θεωρώ ότι είναι σωστότερο.

Βεβαίως, ως μέλος της κοινωνίας, αποδέχομαι τους θεμελιώδεις κανόνες της. Αυτοί καθιστούν εφικτή τη συμβίωση με τα άλλα μέλη, στο όνομα και την υπέρτατη αξία της οποίας, δεχόμαστε όλοι να θυσιάσουμε ένα μέρος της ελευθερίας μας. Δεν θα περάσω με κόκκινο το φανάρι, όσο κι αν βιάζομαι, όσο άδειος κι αν είναι ο δρόμος, επειδή αποδέχομαι ότι έτσι, τελικά, είμαι πιο ασφαλής. Είναι *τόσο* απλό.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή, αισθάνομαι ότι είμαι ένα μεμονωμένο μέλος το οποίο δεν έχει την ανάγκη να ανήκει σε υπο-ομάδες, και σίγουρα όχι να προσδιορίζεται μέσα από αυτές.

Κατά καιρούς, έχω « ενταχθεί » και συνεργαστεί με πολλές ομάδες, ενίοτε και ως βασικό ιδρυτικό μέλος. Μπορώ να μετρήσω ορισμένες επαγγελματικές, κάποιες « καλλιτεχνικές », « προσωπικές » ή φοιτητικές [όπου, βεβαίως, ίσως έπαιξε ρόλο και το νεαρό της ηλικίας], κάποιες ετερόκλητες που είχαν συγκεκριμένο στόχο και χρόνο ύπαρξης.

Στο κάτω κάτω, και μόνο η ομάδα αίματος, η μητρική γλώσσα, κάποια κληρονομικά χαρακτηριστικά, το γεγονός ότι έχω ιστολόγιο, η ηλικιακή ομάδα ή η οικογένεια, με εντάσσουν ήδη – είτε το θέλω, είτε όχι – σε « υπο-ομάδες ». Ναι, με τη γενικότερη έννοια, φυσικά και υπόκειμαι σε ένα είδος κατάταξης.

Κάθε φορά όμως, προσπαθώ να διατηρήσω την ατομικότητά μου μέσα από κάθε ομάδα και να μην αφήσω τον οδοστρωτήρα της μαζικότητας, ή των κοινών αποφάσεων, να με καθορίσει. Γι’ αυτό και αρνούμαι [πεισματικά ίσως] να ταυτιστώ με οποιαδήποτε ομάδα και με οποιονδήποτε συγκεκριμένα οριζόμενο « χώρο ».

Το έχω ξαναγράψει: δεν μου αρέσουν τα « κουτάκια », ούτε εκείνοι που θέλουν να εντάξουν τους ανθρώπους σε αυτά για να τους κατανοήσουν στα γρήγορα. Είναι μία « φαστ φουντ » ανάλυση, με έμφαση στην πολιτική.

Σαν να βλέπω πάλι μπροστά μου τον « ραγιάκο » (του τουίτερ) να με αποκαλεί όοοοολα τα είδη αριστερών και μη φοιτητικών [κυρίως] οργανώσεων, λες και είμαι *υποχρεωμένη* να αποδέχομαι μία απ’ όλες αυτές. Κατέβαζε όλη τη λίστα, ελπίζοντας να με πετύχει « κάπου ». Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαι απολιτίκ. Σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Υποθέτω ότι του ήταν αδιανόητο ότι ένας άνθρωπος μπορεί να βλέπει όλες τις πολιτικές παρατάξεις κριτικά και ότι κάθε φορά, σε κάθε τους τοποθέτηση, πρέπει να εξετάσει με τί θα συμφωνήσει και με τί όχι.

Βεβαίως, βλακωδέστερους όλων [ακόμα και των Κνιτών] θεωρώ εκείνους που ψάχνουν να βρουν συνάφεια μέσω των ζωδίων.

[Παρένθεση:

Πρέπει να είναι κανείς εντελώς ηλίθιος, με την κλινική έννοια του όρου, για να προσπαθεί να βγάλει συμπεράσματα για αυτόν που έχει απέναντί του, μέσα από κάποια « ήξεις-αφίξεις » κείμενα αστρολόγων. Κατά τη γνώμη μου, ανήκουν στην ίδια κατηγορία με την καφεμαντεία, τις χαρτορίχτρες, το ιερατείο [τί δηλαδή, επειδή είναι σοβαροφανές, θα το εξαιρέσω;] και τις λοιπές ιέρειες των μεταφυσικών δυνάμεων.

Λήξη παρένθεσης.]

Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, επειδή τέθηκε και αυτό το ερώτημα: όχι, οι φίλοι μας, δεν αποτελούν « ομάδα ». Κατ’ αρχήν, πολλές φορές δεν γνωρίζονται καν μεταξύ τους. Ενίοτε η γεωγραφία δεν το επιτρέπει, άλλες φορές τα ωράρια ή η ιδιοσυγκρασία τους. Ακόμα και εκείνοι που κάποτε είχαν κάτι κοινό, μετά από μία δεκαετία, έχουν σκορπίσει σε διαφορετικές πορείες.

Συνεπώς, οι φιλικές σχέσεις είναι ένας-προς-έναν. Οι δικές μου, σίγουρα. Εάν οι δικές σας είναι του τύπου « ομάδα » ή « παρέα » και μάλιστα από εκείνο το είδος που σας προσδιορίζει, τότε διαφέρουμε σε πολύ βασικό επίπεδο.

Advertisements

À propos de espοir - надежда - Hoffnung - speranza

надежда - 100% durchschaut - Vous m’avez pris pour une des votre! Voir tous les articles par espοir - надежда - Hoffnung - speranza

Les commentaires sont désactivés.